VTC Enerji Blog: Enerji Sektörünün Gündemi sitesine başarıyla abone oldunuz
Harika! Şimdi artık VTC Enerji Blog: Enerji Sektörünün Gündemi sitesine tam erişim için ödeme işlemini tamamlayın
Tekrar hoşgeldiniz! Başarıyla giriş yaptınız.
Başarılı! Hesabınız tamamen etkinleştirildi, artık tüm içeriğe erişiminiz var.
Gönüllü Anlaşma Nedir?

Gönüllü Anlaşma Nedir?

. 7 dk okuma

Bu yazımızda işletmelerin üretim devamlılığı sağlanırken enerji yoğunluğunun azaltılmasına yönelik Gönüllü Anlaşma teşvik kapsamından bahsetiyor olacağız.

Enerji yoğunluğu, bir birim ekonomik çıktı yaratabilmek için tüketilen enerji miktarının ölçüsüdür. Enerji yoğunluğunu azaltmayı teşvik eden çalışmalar Gönüllü Anlaşma olarak bilinmektedir. Gönüllü Anlaşma, bir endüstriyel işletmenin geçmiş beş yıllık referans enerji yoğunluğuna göre anlaşma yapıldıktan sonraki üç yılda enerji yoğunluğunu ortalama olarak en az %10 oranında azaltmayı taahhüt ederek T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yaptığı anlaşmayı ifade etmektedir. Endüstriyel işletmeler, enerji sarfiyatlarını azaltmaya yönelik yaptıkları çalışmalar sonucunda tesislerinin enerji tüketimlerini azaltmaktadırlar.

Gönüllü anlaşma destekleri kapsamında taahhüdünü yerine getiren bir işletmenin anlaşmanın yapıldığı yıla ait enerji giderinin %30’u, 1 milyon Türk Lirasını geçmemek kaydıyla destek mahiyetinde nakdi olarak karşılanır.

GÖNÜLLÜ ANLAŞMA DESTEĞİ « 300.000 TL »

Elektrik üretim faaliyeti gösteren lisans sahibi tüzel kişiler dışındaki yıllık toplam enerji tüketimleri 500 TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler Gönüllü Anlaşma desteklerinden yararlanabilirler.

Gönüllü Anlaşma başvuruları her yıl Mayıs ayında T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı tarafından Posta ve Mail üzerinden kabul edilmektedir.

GÖNÜLLÜ ANLAŞMA DESTEĞİ ŞARTLARI

Endüstriyel işletmenin,

  • Sanayi veya Ticaret odasına bağlı olması,
  • Bakanlık ENVER Portalı ’na kayıtlı olması,
  • Enerji yöneticisi görevlendirmesi,
  • Son üç yıla ait yıllık toplam enerji tüketim ortalamasının 500 TEP veya üzeri olması,
  • Enerji tüketim bilgilerinin Bakanlık veri tabanına girilmesi,
  • TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Standardına göre noter onaylı TÜRKAK Akrediteli belgeye sahip olmak veya belgelendirme başvurusu yapıldığına dair başvuru yapılan kurum veya kuruluş tarafından düzenlenmiş ıslak imzalı belge sunması,
  • Kojenerasyon sistemlerine ait proje başvurularında, “Kojenerasyon Tesisi Verim Belgesi” almış olması, gereklidir.

GÖNÜLLÜ ANLAŞMALARIN DESTEKLENME SÜREÇLERİ

Başvuru

  • Gönüllü Anlaşma başvuru formu (EK-7) ile birlikte posta ve mail üzerinden Bakanlığa başvurulur.

Değerlendirme

  • Başvurular, gönüllü anlaşma değerlendirme komisyonu tarafından değerlendirilir.
  • Aşağıdaki Durumlarda Başvurular Değerlendirmeye Alınmaz;
    • Bakanlık ile daha önce yaptığı gönüllü anlaşma kapsamında taahhütlerini yerine getirmiş olmasına rağmen daha sonraki yıllarda endüstriyel işletmede enerji yoğunluğunun artmış olması (Bu kusurdan dolayı endüstriyel işletmelerle ikinci defa anlaşma yapılmaz),
    • Mücbir sebep hallerinin oluşması dışında, Bakanlık ile yaptığı gönüllü anlaşma kapsamında endüstriyel işletmelerin taahhütlerini yerine getirmemiş olması (Bu kusurdan dolayı değerlendirmeye alınmama başvuru dönemi ile sınırlıdır),
    • Başvuru belgelerinde ve Ek ’lerde belirtilen uygunsuzluk, eksiklik veya hatalarını belirtilen süre içerisinde giderilmemesi (Bu kusurdan dolayı değerlendirmeye alınmama başvuru dönemi ile sınırlıdır),
  • Başvuru formunda eksiği olmayan endüstriyel işletmelerin, önceki yıllara ait enerji yoğunlukları aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanır:
    • Enerji yoğunluğu = E / D
    • E = TEP cinsinden endüstriyel işletmenin yıllık toplam enerji tüketimi
    • D = (100 / Yi-ÜFE) x Σ (Pi x Fi) D = 2015 yılı fiyatları ile bin (1000) Türk Lirası cinsinden yıllık mal üretiminin ekonomik değeri olup Bakanlık gerek görmesi halinde baz yılını değiştirebilir.
    • Yi-ÜFE = İlgili sektörün yurtiçi üretici fiyat endeksi
    • Pi = Yıl içerisinde üretilen mal miktarları
    • Fi = Bin (1000) Türk Lirası cinsinden, yıl içerisinde üretilen malların fabrika satış fiyatları.
  • Komisyon, gönüllü anlaşma yapmaya değer olan başvuruları referans enerji yoğunluğu değerinin ve taahhüt edilen enerji yoğunluğu azaltma oranının yüksek olması kriterlerini dikkate alarak, aşağıdaki formül ile hesaplanan toplam puanlarına göre en yüksek puandan başlamak suretiyle sıralar.
    • P = 0,6 x REYP + 0,4 x EYAP
    • P: Toplam puan
    • REY: 100 puan üzerinden, en yüksek değerine göre normalize edilmiş referans enerji yoğunluğu puanı,
    • EYA: 100 puan üzerinden, en yüksek değerine göre normalize edilmiş, taahhüt edilen enerji yoğunluğu azaltma oranı puanı
  • Gönüllü anlaşma yapılacak endüstriyel işletmeler, yapılan sıralama neticesinde en yüksek puandan başlamak suretiyle belirlenir.
  • Belgelendirmek kaydıyla, işletmeye alındığı tarih itibarıyla beş yılını tamamlayamadığı için referans enerji yoğunluğu hesaplanamayan endüstriyel işletmeler için referans enerji yoğunluğu, son üç yıldaki enerji yoğunluklarının ortalaması olarak alınır.

Gönüllü Anlaşma Yapılması

  • Gönüllü anlaşma yapılması kararı verilen endüstriyel işletmeler Bakanlığın resmi internet sayfası üzerinden ilan edilir.
  • Bakanlık, resmi internet sitesinde yayınlanan ve Enerji Yoğunluğu Azaltımına İlişkin Gönüllü Anlaşma (Ek-8)’da yer alan formata uygun olarak hazırlanan anlaşmalar Bakanlık ve endüstriyel işletme arasında imzalanır.

İzleme Dönemi ve Enerji Yoğunluklarının Takibi

  • Endüstriyel işletmelerle Bakanlık arasında imzalanan anlaşmanın yürürlük tarihi, taahhütlerin yerine getirilmesi ve izleme dönemi; başvuruyu takip eden mali yılın Ocak ayının birinci günü olarak kabul edilir.
  • Gönüllü anlaşmaya konu olan endüstriyel işletmenin enerji yoğunluğu anlaşma dönemi boyunca Bakanlık tarafından izlenir.

Bünyesinde birden fazla işletme bulunan endüstriyel işletmelerindeki enerji yoğunluğu değişimleri, bakanlık tarafından ayrıca ENVER PORTALI ’nda kayıtlı veriler üzerinden izlenir.

  • Endüstriyel işletmeler, başvuru yılından sonraki üç yıla ait enerji yoğunluklarının hesap edilebilmesi için enerji yoğunluğu hesabına esas teşkil eden bilgi ve belgeleri içeren ve GÖNÜLLÜ ANLAŞMA İZLEME FORMU (EK-9)’nda yer alan izleme formunu, anlaşma dönemi içerisinde her yıl Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderir.
  • Gönüllü anlaşma yapan gerçek veya tüzel kişilerin endüstriyel işletme içinde tükettikleri enerjiden; atıkları modern yakma teknikleri ile ısı ve elektrik enerjisine dönüştüren tesislerinde, verimi Kojenerasyon ve Mikrokojenerasyon Tesislerinin Verimliliğinin Hesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ ile belirlenen asgari verim değerinin üzerinde olan ve yurt içinde imal edilen kojenerasyon tesislerinde veya hidrolik, rüzgar, jeotermal, güneş veya biyokütle kaynaklarını kullanarak ürettikleri enerjiden endüstriyel işletmede kullanılan kısmı, bu tesislerin anlaşma dönemi içinde işletmeye alınması halinde, bir defaya mahsus olmak üzere enerji yoğunluğu hesabında endüstriyel işletmenin yıllık toplam enerji tüketimi miktarından düşülür. Toplam maliyetinin yüzde yetmişten fazlasını oluşturan kısımlarının yurt içinde yapılan imalatlarla karşılandığı yeminli mali müşavir tarafından onaylanmış belgelerle ortaya konulan kojenerasyon tesisleri, yurt içinde imal edilmiş sayılır. (Üretim ve tüketim noktasının endüstriyel işletme sınırları içinde olması esastır)
  • İzleme formunda eksiği olmayan endüstriyel işletmelerin izleme dönemindeki enerji yoğunlukları aşağıdaki formül kullanılarak her yıl için hesaplanır.
    • Enerji yoğunluğu = E / D
    • E = Et – Eyk
    • Et = TEP cinsinden endüstriyel işletmenin yıllık toplam enerji tüketimi
    • Eyk = Birinci fıkra kapsamında TEP cinsinden yıl içerisinde üretilen enerji
    • D = (100/ Yi-ÜFE) x Σ (Pi x Fi)
    • D = 2015 yılı fiyatları ile bin (1000) Türk Lirası cinsinden yıllık mal üretiminin ekonomik değeri olup Bakanlık gerek görmesi halinde baz yılını değiştirebilir.
    • Yi-ÜFE = İlgili sektörün yurtiçi üretici fiyat endeksi
    • Pi = Yıl içerisinde üretilen mal miktarları
    • Fi = Bin (1000) Türk Lirası cinsinden, yıl içerisinde üretilen malların fabrika satış fiyatları.

Desteklerin Verilmesi

  • Enerji yoğunluğundaki azalma oranının hesaplanmasında referans enerji yoğunluğuna göre her yıl gerçekleşen farkların aritmetik ortalaması alınır.
  • Anlaşma dönemi sonunda referans enerji yoğunluğunu taahhüt ettiği oranda azaltan endüstriyel işletmelere anlaşmanın yapıldığı yıla ait enerji giderinin yüzde otuzu, Bakanlık ödeneklerinin yeterli olması durumunda ve bir milyon Türk Lirasını geçmemek kaydıyla Bakanlık bütçesinden destek ödemesi yapılır.

GÖNÜLLÜ ANLAŞMA DESTEĞİ « 300.000 TL »

  • Uygulanacak desteğin ödeme planı anlaşma dönemi sonunda Bakanlık ödenekleri ile sınırlı kalmak kaydıyla Bakanlık tarafından belirlenir. Geçmiş yıldan kalan desteklerin ödenmesine öncelik verilmek suretiyle, cari yıla ait toplam kullanılabilir ödeneğin o yıla ait toplam destek miktarına oranı nispetinde ödeme yapılır. Bu şekilde yapılacak ödemeler ve ödemelerdeki gecikmeler için herhangi bir hak veya faiz talebinde bulunulamaz.

Gönüllü Anlaşmalar İle İlgili VTC ENERJİ Neler Yapar?

VTC Enerji, Kojenerasyon tesisi verimlerinin belirlenebilmesi için fizibilite çalışmalarının yapmaktadır.

VTC Enerji, Gönüllü Anlaşma süreci boyunca işletmeye süreç takibi ve süreç belgelerinin hazırlanması aşamasında endüstriyel işletmeye danışmanlık hizmeti sağlamaktadır.

VTC Enerji, Endüstriyel işletmenin enerji yoğunluğunun azaltılması sürecinde; enerji yoğun ekipmanlarda ölçüm, değerlendirme ve projelendirme aşamalarında endüstriyel işletmeye enerji verimliliği fırsatları tanımaktadır. Enerji yoğunluğunu azaltma adına yapılan enerji verimliliği çalışmaları enerji yoğunluğu azaltma aşamasında endüstriyel işletmelere büyük tasarruf imkanları sağlamaktadır.

VTC Enerji olarak enerji yoğunluğu azaltmaya yönelik bakış açımızı bir proje ile örneklendirebiliriz. Seramik sektöründe faaliyet gösteren bir endüstriyel işletme, tünel fırın baca atık ısısını herhangi bir prosesinde yararlanmadan atmosfere atmaktadır. Atmosfere salımı yapılan egzoz gazı, yüksek sıcaklık ve yüksek debi miktarına sahiptir. VTC Enerji olarak tünel fırın egzoz atık ısısının, işletmede bulunan dikey kurutucu brülörleri yakma havasının reküperatör vasıtasıyla ön ısıtılmasında kullanılması sağlanmaktadır. Bu proje sonrasında işletme, mevcuttaki ısıtma ihtiyacı için kullandığı doğalgaz miktarından tasarruf sağlamaktadır. Ayrıca, yakıt miktarındaki düşüşe bağlı olarak atmosfere salınan emisyon değerinde düşüş olmakta ve çevreyi kirletme oranında da azalma sağlanmaktadır.

Hakan Bildirici

Enerji Yöneticisi & Enerji Verimliliği Uzmanı


VTC Enerji

VTC Enerji

"Enerjiniz için değerli dokunuş" VTC Enerji A.Ş. enerji ve sanayi sektörlerinde sunduğu özel çözümlerle sektördeki şirketelere katma değer yaratır.